eerder gebakken

Graanwandeling Doornik Natuurakkers 2020, start 10 juni, laatste wandeling was 5 augustus

Link naar graanwandelingen 2019 en vorige jaren

 

LOGBOEK 2020

5 augustus 2020

We waren heel relaxed met ons achten, Louis en mij meegeteld. De laatste grote velden worden vrijdag geoogst: het rode emmerveld en het populatietarweveld. Dan zijn ook deze zomertarwes alweer gezaaid, gegroeid, gerijpt en geoogst in ruim vier maanden tijd. Dit is wel het wonder van zomergraan vind ik, dit enorme bestaan in korte tijd. De wintergranen daarentegen staan een hele winter rustig tegen de aarde geleund. Maar ook bij wintergranen gebeurt er ogenschijnlijk niks tot ongeveer april en dan begint het strekken, groeien, arenvormen, rijpen. Dus de zichtbare activiteit van wintergranen is eveneens onstuitbaar en eveneens in ruim vier maanden. Mooi gesprek over fotosynthese, Louis meldde dat NRC meldde dat 'de mens dit veel efficienter kan maken'. Bart legde ons uit dat fotosynthese een proces is in stapjes, dat je inderdaad als mens hieraan kunt knutselen zodat een stapje sneller gaat bijvoorbeeld. Dan krijgt je sneller grotere planten. Het nadeel van dit menselijke ingrijpen: de natuur brengt een soort variatie aan in de fotosynthese processen van elke plant. Die variatie klopt aan alle kanten zogezegd. Als je iets gaat versnellen, dan wordt het geheel veel kwetsbaarder voor een verstoring, dan wanneer je de fotosynthese laat zoals die is. Dit lijkt me een prachtig besluit van dit logboek. 

Na afloop ben ik nog langs de rode emmervelden gegaan voor - naar ik nu weet - de laatste foto's van hen op het veld. De foto van Louis en mij is door Bart en Laura de Wit gemaakt.

Tot volgend jaar.

foto bart de wit laatste graanwandeling

 overzichttwintig

 zesisscheepsrechttwintig

 29 juli 2020

Grote opkomst bij deze graanwandeling, Gelukkig is het amfitheater heel ruim en gelukkig zijn de Natuurakkers heel ruim en gelukkig is de lucht daar verfrist door alle kruiden en planten die er staan. Louis heeft iedereen gemaand om goed rekening te houden met - vooral - de ander. We zijn als gesplitste groepen over de akkers gegaan. De vermeerdervelden spelt van Hoosterhof, eenkoorn en rivet evenals het 'tweeslagstelsel' emmerveld worden een dezer dagen geoogst, dus we hadden geluk dat we ze nog in levende rijpe wijze konden aanschouwen. 

Het populatiegraan staat er nog prachtig bij, heel schoon dankzij de 'hardloopwieder', de rode emmervelden hebben ook nog wel een paar weken nodig. Hoe dan ook, in elk geval volgende week nog een wandeling, 5 augustus dus. 

Vanwege de vele mensen heb ik nog geen tijd gehad om foto's te maken. Dat heb ik thuis gedaan van de groentetas die ik kreeg van een bd teler (v) kregen uit de buurt van Apeldoorn.
(Joren stuurde nog twee foto's die ik op wiebaktmee mocht zetten). 
(De heerlijke groente is van de mevrouw met de groene rok).

Prachtige avond. See you next week.

20200729graanwandeling

joren 29 juli graanwandeling fotograaf in rivet

 

 

 

 

 

 

 

 

joren 29 juli graanwandeling

 22 juli 2020

De rogge is geoogst. Het rijpen van de wintergranen spelt van Hoosterhof, rivet, eenkoorn en van de emmer op de vermeerdervelden gaat zo hard, die zijn binnenkort oogstbaar. De rode emmervelden (zomergraan, dus in voorjaar gezaaid) zijn nog groen, dus die staan er nog wel enkele weken. Er was een grote opkomst; gelukkig is er ook veel plaats op Doornik Natuurakkers. De wandelingen gaan gewoon door, tot ook de grote velden rode emmer geoogst zijn. En op de lege velden en langs de randen kunnen we nog aren gaan lezen en achtergelaten planten gaan zoeken, zodat we toch kunnen zien wat daar gestaan heeft. Ook verder is genoeg te zien. Dus we wandelen zeker nog op 29 juli en waarschijnlijk ook nog op 5 augustus.

gerstveldgraanveldleeg

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

roggegeoogst

eenkoorneen emmer

 

 

 

 

 

 

 

 

 
15 juli 2018

Er waren veel mensen die meewandelden. Goed idee. De granen worden steeds mooier, nu ze richting rijp gaan. De akkerranden zijn altijd mooi, bomvol bloemen. De rode emmer is nog steeds tamelijk groen, dus het duurt nog wel een week of drie, vier voordat daar geoogst wordt. Oftewel, nog een graanwandeling of 3, 4. 

Op de eerste foto zie je het rode emmerveld. Op de tweede foto de spelt van Hoosterhof.

rode emmerveld

spelt van Hoosterhof

 12 juli 2020

ja, eindelijk een stralende Happy Walking in the Grain met zeer aangename wandelaars. De bakkers en winkelmensen hebben alle velden gezien met de granen, die zij in de bakkerij/winkel tegen kunnen komen, de rode emmervelden, de Sint Jansrogge, de populatietarwe van Doornik (voorheen Heliaro) en dan de potentiele granen als spelt van Hoosterhof en rivetten. Prachtige extra ingelaste wandeling omdat de bakkers nooit om woensdagavond kunnen. De rogge kan al snel geoogst worden als het even mooi zonnig weer wordt. De emmer-vermeerdervelden idem. De rest zal nog wel een week of 3 of 4 duren. Dus wandel zelf nog langs de velden of kom nog een keer op woensdag meewandelen. 

spelt van Hoosterhof bakkerszondag

wolken en mosterd bij emmervermeerderveld

8 juli 2020

Na een regenachtige woensdag was het in de avond droog. Mooie kleine corona-proof club. De rode emmervelden staan er goed bij, alleen mag er langzaamaan wel wat zon komen. Dit is nog nodiger voor de roggevelden. De rogge is namelijk al bijna rijp. Als het dan een aantal weken regent, kan er een begin van 'schot' ontstaan in de korrels (ze beginnen te kiemen in de aar oiv de regen). Met schottige rogge is geen brood te bakken. De spelt van Hoosterhof is bevrijd van mosterdplanten, jee, wat lijkt het dan ineens een schoon veld. De eenkoorns eveneens. De rivetten hangen zwaar aan de stengels, het hele veld staat er prachtig bij. Ook de populatietarwe staat er prachtig bij. De lupinen zijn opgegeven: te droog in het begin waardoor de plantjes te klein bleven waardoor het onkruid hen de baas kon worden. Een lichtelijke strop. De lupinenteelt komt heel nauw: niet te vroeg zaaien want dan is de grond nog te koud. Niet te laat zaaien, want dan kunnen de lupinenzaden niet rijp worden. Okay, 1 van de 3 keer gaat deze teelt niet goed. Dit jaar dus weer. Evenwel, de akkerranden staan er fantastisch bij. Niet dat dit geldelijk iets opbrengt maar wel immaterieel. 

De eerste foto is van afgelopen zondag, heren bij het populatietarwevel en regendruppel op mijn fototoestel. De volgende foto is van gisteravond, wij keren huiswaarts van de graanwandeling.

zondag

20200708

1 juli 2020

Bijzondere wandeling van Louis en ikzelf all by ourselves. Later bleek dat er twee mensen mee hadden willen wandelen, maar zij konden het amfitheater niet vinden. Nu weten ze het, dus die zien we de volgende keer. De rode emmer vliegt de lucht in. Louis hoopt dat de rode emmer net iets harder blijft vliegen dan de melde en de distelplanten (die op plekken groeien waar de zaadmachine blijkbaar soms verstopt zat). De velden zijn heel mooi, met hun glinsterende naalden. Op heel enkele plekken is wat gaan legeren, maar dat mag geen naam hebben. 
De lupinen zijn opgegeven, veel te schrale opkomst en dus veel opkomst van distels en andere ongewenste kruiden. Die akkers worden nu met mechanische bewerkingen zoveel mogelijk onkruidvrij gemaakt voor het najaar. 
De rivetten en de eenkoorns en de spelt van Hoosterhof staan er vrolijk bij. Geen spoor van legeren. Louis en ik kwamen tot de gedachtengang: als een gewas maar niet te dicht opeen staat EN als de grond maar niet te zwaar bemest is, dan kan de zon overal bij de stengels om die sterk te maken. Oude granen gaan niet zozeer gauw legeren, het is andersom: oude granen zijn gewend aan minimale bemesting, dus je moet ze niet beoordelen vanaf het nu. 
Populatietarwe van Doornik lijkt smetteloos dankzij het wiedwerk van de hardloper. Evengoed aldus Louis: ik prijs de dag niet voor het avond is. Er kan nog van alles gebeuren en de gewiedde onkruiden zijn alweer aardig aan het opkomen, dus wie gaat er winnen? Vooralsnog: een prachtig veld. En heerlijk brood (had ik deze week in Babylon gebakken en ook een stukje voor Louis meegenomen.). 
De Sint Jansrogge lijkt over enkele weken al oogstbaar. Het staat goudgeel op de akkers. 
Het stukje braakland en het stukje vermeerderveld van donkere emmers bewaren we voor het laatst. Hier lijkt (bijna) niets te hoeven en wij hoeven ook niet behalve de super emmers aanschouwen.

1. amfitheater
2. Louis heeft zelf ook tijd om foto's te maken
3. keep out, lijkt deze zwarte emmer te zeggen; geen vogels gewenst die een graantje komen pikken.

amfitheater

Louis maakt fotoos

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

zwarte emmer groot

 

24 juni 2020

Op een bepaald moment is de verandering zo ongeveer niet meer bij te houden. De rode emmer akkers - zomertarwe - zijn ineens helemaal in de aren. Je ziet ze met hun haren glinsteren in de avondzon. De zwarte emmers - wintertarwe - zijn aan het verkleuren richting donker. De rogge begint (helaas, door de droogte) al minder groen te worden oftewel begint al te rijpen. De rivetten daarentegen en de spelt van Hoosterhof (allen wintergranen) en de populatietarwe (zomergraan) staan er allemaal nog frisgroen en vol groeikracht bij. Het is echt verbazingwekkend voor mij (die de groei van granen al net zolang gezien heeft als dat ik leef) hoezeer alles uit zichzelf groeit als het eenmaal goed op gang is. En nu ik ouder word, zie ik hoezeer deze groei zich in juni vooral openbaart. Afgelopen dinsdag was ik bij Erfgoedzadencentrum Afferden voor een rondleiding door seedsaver Theo Bastiaens - hij houdt een blog bij Behoud Oude Graanrassen en je kunt je inschrijven voor zijn nieuwsbrief - en ook daar waren we verwonderd over de enorme groeikracht in al die vierkante meters granen en nog wel het meeste door de groeikracht van de zomergranen. Net dat buitje regen op net de juiste tijd kan wonderen doen. De lupinen op Doornik Natuurakkers hebben helaas niet net op tijd buitjes regen gehad. Ze kwamen door de droogte langzaam op gang en dan zien de meldeplanten en de distels onmiddellijk hun kans schoon. Normaal houdt een goed groeiend (gewenst) gewas het onkruid er juist genoeg onder, maar hier gebeurde het omgekeerde. Het leven van een boer gaat niet over rozen zoals we dan zeggen. Wij hadden een prachtige avond op Doornik Natuurakkers. Hoe je de wereld met dit weinige zou moeten voeden? Ook deze vraag kwam aan de orde. Feeding the world with agro ecology, luister en kijk naar Pablo Titonell, die tegenwoordig hoogleraar in Groningen is. Op Doornik Natuurakkers is al agro ecology bezig. 

Rode (zomer)emmer juist in de aren, rechts zwarte (winter)emmer
Spelt van Hoosterhof en eenkoorn
Louis temidden van de rivetten, op de achtergrond de Sint Jansrogge

 rode emmer in de arenzwarte emmers winter

 

 

 

 

 

 

 

spelt van Hoosterhofeenkoorn 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

in de rivet op de achtergrond rogge

 

17 juni 2020 tweede graanwandeling

Het KNMI voorspelde niet veel goeds (wat heet) maar daar liet een aantal mensen zich niet door weerhouden. Ondanks het subjectieve gevoel van veel regen de laatste dagen, is de grond nog veel te droog overal. Ook op Doornik zie je de gebarsten grond. Louis had met een ervaren graanteler over de akkers gelopen en die had gezegd dat de groeistilstand van de granen gedurende de droogte, hun uitwerking zullen hebben in kleine korrels. Rottig dus voor elke graanteler. Bij Doornik is het zo overdadig mooi met alle bloemen, dat je dit zou vergeten. Evengoed, de rivetten staan erbij alsof er niets aan de hand is, evenals de spelt van Hoosterhof. Al heeft de spelt weer meer last van enorme mosterdplanten. Eigenlijk moeten die ook nog weg, voordat ze zaad zetten. Het zijn oliehoudende zaden, die heel lang in de grond kunnen blijven en dus - bij gunstige omstandigheden - zomaar weer opduiken. Ook de distels zijn dit jaar tamelijk massaal een 'probleem' vanwege de droogte: het gewas (de lupinen vooral) groeit slecht, waardoor de distels hun kans schoon zien. Aj, het leven van een boer gaat niet over rozen. Dit besef dringt wel door na deze graanwandeling. 

rodeemmerakker

donkere emmersoorten

 

 

 

 

 

 

 

 
rode emmer akker en donkere (zwarte, blauwe) emmersoorten op vermeerderakker

bij braakveld

Louis tussen de rivet

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Louis bij het braakveld en daarna tussen de immense rivetten

tussen de spelt van Hoosterhof

tenslotte

 

 

 

 

 

 

 

 
Spelt van Hoosterhof en - rechts - populatietarwe

 

10 juni 2020 eerste graanwandeling dit jaar

Het was een mooi klein groepje, deze eerste keer. We zijn gelijk de andere kant opgegaan dan anders oftewel we hebben de grote rode emmervelden aan hun lot overgelaten (ze doen het prima) en zijn gelijk naar de 'bijzondere' velden gegaan. De spelt van Hoosterhof. De rivetten die er ongelooflijk goed bij staan (Joren en ik popelen om hier in het najaar brood van te gaan maken, zo een nieuw oud graan voor Nederland, ik heb er vorig jaar al een keer mee proefgebakken, dat werd goed brood, terwijl de Zelenywaarde 'maar' 17 was, maar dit jaar komt er meer graan beschikbaar, dus kunnen we goed experimenteren.) De rogge is ook interessant. Louis zaaide steeds de eigen Sint Jansrogge uit. Van manshoog, werd die de afgelopen jaren steeds lager en met kleinere aren. Dit jaar heeft hij Sint Jansrogge van Piet van Zanten als zaadgoed gebruikt en ..... prachtige velden dit jaar. Oftewel: je moet af en toe wat zaaizaad 'ruilen' zoals ze dat vroeger zeiden. De boeren wisten uiteraard exact hoe ze de beste graanvelden kregen toen er nog geen zaadmaatschappijen waren (niets ten nadele van de zaadfirma's, maar het is super om hier weer iets te hervinden van 'zaadgoed zelf in de hand hebben'). De populatietarwe velden staan er mooi bij, dankzij alle hand-gewied van een hardloper die altijd over Doornik Natuurakkers rende, nu met pensioen is en aan Louis vroeg: heb je iets te doen voor mij. Hulde, spic en span populatietarwe veld dankzij noeste hand-wied arbeid van deze hardloper. De emmer vermeerdervelden moeten we niet vergeten. Wat een schoonheid, nu de zwarte kleur door de aren begint te schemeren. Ook het braakveld daarnaast is paradijselijk. Okay, ik wil de 'boerendievanhunlandmoetenleven' niet ontmoedigen, Louis 'hoeft alleen maar te zorgen' dat de pacht en de onkosten betaald worden, dus hij is vooral natuurboer. Maar al bestem je als 'zakelijke' boer maar een stukje van je akker om akkerkruiden een kans te geven, dan is dat ook al prachtig. Komt allen volgende keer. Geen brood achteraf en geen geld betalen uit voorzorg voor de corona, maar verder is alles als vanouds. Wie als boer apart een keer met Louis wil rondlopen kan hem gewoon bellen. Dat geldt ook voor wie als bakker apart een keer met mij wil rondlopen. Zie de telefoonnummers bij de praktische informatie hierboven. 

zwarte emmervelden

zwart

 

 

 

 

 

 

 



Zwarte emmervelden

 rivet en rogge en klaprozenbaanakkerrand & deelnemer

 

 

 

 

 

 

 

linkerfoto: rogge, klaprozenbaan, rivet. Rechts Marlous bij de akkerrand en de populatietarwe

Happy Happy Walking in the Grain

 1 juni 2020

Het is droog. De grond is gebarsten. Maar gelukkig, donderdag en vrijdag is regen voorspeld. 
De rode emmervelden staan er goed bij. Helaas zijn er sommige stukjes rij on-ingezaaid en dan zie je gelijk dat daar distels hun kans schoon zien. Evengoed, de rode emmer schiet ook de lucht in dus we zullen zien wie er wint. De roggevelden zijn erg mooi. Als je vanaf de dijk kijkt op het 'dijk-roggeveld' zie je hoeveel verschil er is in grond op dezelfde akker. Sommige plekken rogge zijn lager en droger. Dat ligt dus aan de ondergrond. De emmer vermeerdervelden snakken naar water, maar staan er nog niet te droog bij. De populatietarwevelden zien er spic en span uit dankzij een mens die ik daar elke week aan het wieden bezig zie. De rivetten zijn super. Net of die zich als een vis in het water voelen nu het droog is (wie weet; ze zijn familie van de durum). Ik kan elke boer aanraden om een keer met Louis naar zijn rivet te gaan kijken. Het wordt nog niet geteeld in Nederland, behalve op Doornik Natuurakkers. Louis heeft het leren kennen door het Diversifood project. Dan hebben we nog de spelt van Hoosterhof en de Limburgse risweit oftewel de Limburgse hoek (Louis is Limburger). De risweit is nog ielig, de spelt staat er prima fors en groen bij. Vanaf 10 juni met eigen ogen te bewonderen. Logboek blijf ik bijhouden, voor de niet-meewandelaars.

rode emmer

 compositie van de natuur

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


rode emmer en akkerrand & compositie van de natuur

rivet en rogge

rivet op de voorgrond, rogge op de achtergrond

rogge

Sint Jansrogge

25 mei 2020

We hebben hier rond Nijmegen mooie buitjes regen gehad gisteren en zaterdag. Daar is alles van opgefleurd. Op Doornik Natuurakkers staat de rogge in bloei, wat een goede timing, zo na de regen. Er zijn stukken in het roggeland, waar de planten al hoger zijn dan ikzelf en aangezien ik circa 1.80 m. ben, kun je nagaan. De rivetten en de emmers staan er ook schitterend bij. Wow, wat hoop ik dat er bioboeren zijn die met de rivetten aan de slag gaan. Kom in elk geval alvast kijken hoe ze er bij Louis bij staan. Het populatieveld ligt er spic en span bij dankzij wat hand-wied-werkzaamheden. De rode emmer is inmiddels net zo hoog als de winteremmer op de proefvelden. Ja, alles gaat goed. Louis en ik zijn ons aan het voorbereiden om 10 juni de graanwandelingen te starten. Dus nog 1 week blogverslag en daarna kun je weer meewandelen. 

rode emmerbroodbeter

Rode emmerbrood in rode emmerveld

akkerrand en populatietarwe

akkerrrand en populatietarwe

rivet en rogge

rivetten en rogge op de achtergrond

rogge in bloei

Sint Jansrogge bloeit 

 

18 mei

De rode emmers staan er goed geworteld bij; de populatietarwe doet het ook prachtig, de lupinen staan ook bovengronds, maar alles wil regen. De grond raakt gebarsten bij die granen en lupinen, die afgelopen maand gezaaid zijn. Je ziet het verschil met de wintergraanvelden, die staan al zo dicht en hoog, daar kan de grond iets minder uitdrogen. De emmervelden zijn heel mooi, het braakveld eveneens, de vermeerderbanen rivetten en eenkoorn en spelt van Hoosterhof en Limburgse risweit, picobello. En de Sint Jansrogge slaat alles. Die heeft - aldus Louis - net die regen nodig gehad van een aantal weken geleden en roetsj, daar schoot de rogge de lucht in.  

bolderikroggeenrand 

 

 

 

 

 

 

 

bolderik en roggeveld met akkerrand

rivetten en rogge

eenkoorn

 

 

 

 

 

 

 

 

rivetten vanaf de vlag en daarachter het blauwige van rogge; rechts de lichtgroene eenkoorn

populatietarwe

populatietarwe van Doornik (populatie van Dottenfelderhof)

 

11 mei

Opvallendste verandering: de rogge staat al in de aar. De wind geeft al een prachtige golving door de roggevelden. Er zijn er twee. Eentje 'achteraf', langs de dijk. Nu is het gras nog erg hoog, als je er naar toe wilt lopen. Wacht maar even totdat de 'paden' langs de graanvelden gemaaid zijn. Het andere roggeveld is van dichtbij te zien. Het ligt langs de vermeerdervelden van rivet, eenkoorn, spelt van Hoosterhof en Limburgse risweit. Als je er staat, dan zie je in 1 oogopslag het verschil. Rogge is blauwiger dan tarwe. Mijn oude landbouwboek uit 1893 legt uit: Rogge is op het eerste gezicht van Tarwe te onderscheiden. In onrijpen toestand is de kleur der bovenaarsche deelen meer blauwachtig groen, de halmen en de aren zijn langer en dunner. Ook de graankorrels zijn meer langwerpig; zij bezitten eene donker zilvergruwe kleur. (brond: G. Reinders, Handboek voor den Nederlandschen landbouw en veeteelt, derde druk, tweede deel, J.B.Wolters, 1893)
Onder de foto van de rogge zie je alweer wat akkerkruiden, ze zijn te zien op het braakstukje, naast de emmervelden. (zie plattegrondje). 

roggetwintig

twintig

  

 

5 mei 

Het is niet te filmen hoe snel alles opkomt en de lucht in schiet. Dit zijn echt DE maanden voor de granen, tussen nu en ergens in juli krijgen ze stengels, aren, gaan ze bloeien (alleen rogge kruisbestuivend, alle tarwesoorten zijn zelfbestuivers) en gaan ze rijpen. De rogge is echt kampioen 'de lucht inschieten'. Ik kan me nu al verheugen op Sint Jansroggebrood nieuwe oogst. 

 rode emmeremmervermeerdervelden

 rode emmer (ja, graan is ook gewoon gras) en vermeerdervelden emmer

rivet tarwe en rogge op de achtergrond

 limburgse risweit

 

 

 

 

 

 

rivetten met rogge op de achtergrond; en (rechts) Limburgse risweit 

roggeenincarnaatklaver

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Sint Jansrogge en dijk en incarnaatklaver

 

 

30 april 

emmerbovengronds30 april

in een week ontkiemde rode emmer 30 april

 

 

 

 

 

 




in een week ontkiemde rode emmer, hoeveel stengels uit 1 ongepelde korrel

emmervermeerderbanen30april

nu komt

 

 

 

 

 

 




vermeerdervelden witte rode en zwarte emmer

eenkoorn 30 april

vermeerderbanen en daarachter rogge 30 april

 

 

 

 

 

 

 


eenkoorn: stoelt enorm uit. Rechts op de achtergrond de blauwige Sint Jansrogge

 

21 april 

Sint Jansrogge

Sint Jansrogge close

 

 

 

 

 

 

 

 

 Sint Jansrogge en Sint Jansrogge close

emmerveldjes

scherp

 

 

 

 

 

 

 

 

Emmerveldjes (zwarte, rode en witte) en yes, ook weer van de partij. 

doornik natuurakkers 2020 plattegrond 25